Pneumokokkenziekte:
loopt u risico?
Iedereen kan met pneumokokken in contact komen. Toch hebben sommige mensen een groter risico om een pneumokokkeninfectie te krijgen of ernstig ziek te worden.²
Waarom zijn sommige mensen kwetsbaarder?
Pneumokokken zijn bacteriën die verschillende infecties kunnen veroorzaken, zoals longontsteking, hersenvliesontsteking
of bloedbaaninfecties.
Iedereen kan een pneumokokkenziekte krijgen. Toch zijn sommige mensen kwetsbaarder, bijvoorbeeld omdat hun afweersysteem minder sterk is, omdat ze een chronische aandoening hebben of omdat hun leeftijd het risico op complicaties verhoogt. Met ouder worden neemt de werking van het afweersysteem namelijk geleidelijk af.2
Volwassenen van 65 jaar en ouder
Naarmate we ouder worden, wordt ons afweersysteem geleidelijk minder sterk. Daardoor kunnen sommige infecties vaker voorkomen of ernstiger verlopen.²
Het aantal mensen met een pneumokokkenziekte ligt dan ook hoger bij 50-plussers.⁵ Twee derde van de bloedbaaninfecties komt voor bij mensen ouder dan 50 jaar, met een duidelijke toename vanaf 60 jaar. Een hersenvliesontsteking kan in 10 tot 30% van de gevallen dodelijk zijn. Het risico op overlijden neemt toe met de leeftijd8.
Daarom beveelt de Hoge Gezondheidsraad vaccinatie tegen pneumokokkenziekten aan, naast andere preventieve maatregelen, voor alle volwassenen van 65 jaar en ouder.
Uw leeftijd kan een risicofactor zijn, ook als u fit en gezond bent
Uw leeftijd op zich kan al een risicofactor zijn. Vanaf 65 jaar bent u kwetsbaarder voor pneumokokkenziekten. Zelfs als u zich fit en gezond voelt, kan het daarom nuttig om met uw arts te bespreken welke maatregelelen in uw situatie kunnen helpen om u te beschermen
Volwassenen jonger dan 65 jaar met een risicofactor
Ook als u jonger bent dan 65 jaar, kunt u kwetsbaarder zijn voor pneumokokkenziekten. Bepaalde chronische aandoeningen of een verminderde weerstand kunnen ervoor zorgen dat uw lichaam zich minder goed tegen infecties kan verdedigen. Daardoor kunt u gemakkelijker een pneumokokkenziekte krijgen.6
Bijvoorbeeld:
- Bij diabetes: 1,4 tot 4,6 keer meer risico⁶
- Bij een hartaandoening: tot 9,9 keer meer risico⁶
- Bij een chronische longziekte (COPD): 1,3 tot 16,8 keer meer risico⁶
Van 18 tot 64 jaar met een chronische aandoening, verminderde weerstand of specifieke medische situatie
De Hoge Gezondheidsraad beveelt vaccinatie tegen pneumokokkenziekte, naast andere preventieve maatregelen, ook aan voor volwassenen jonger dan 65 jaar met een specifiek medisch risico of een verminderde weerstand.
Dit geldt onder meer bij:
- een chronische hartaandoening
- een chronische longaandoening of roken
- een leveraandoening of overmatig alcoholgebruik
- een chronische nieraandoening
- bepaalde neurologische of neuromusculaire aandoeningen waarbij er een risico op verslikken bestaat
- diabetes
- een verminderde weerstand
- het ontbreken van de milt of een verminderde werking ervan
- sikkelcelziekte of andere problemen met hemoglobine
- lekkage van hersenvocht of een cochleair implantaat.
Heeft u een chronische aandoening of een verminderde weerstand?
Ook als uw gezondheid stabiel is of uw aandoening goed onder controle is, kan het nuttig zijn om uw persoonlijke risico met uw huisarts te bespreken. Samen kunt u bekijken welke maatregelen voor u kunnen helpen om u te beschermen.
En hoe zit het met kinderen?
Ook baby’s jonger dan 2 jaar zijn kwetsbaarder voor pneumokokkenziekten. Hun afweersysteem is nog volop in ontwikkeling, waardoor ze gevoeliger kunnen zijn voor ernstige pneumokokkeninfecties, zoals hersenvliesontsteking, bloedbaaninfecties en ernstige longontsteking.
Daarom is het belangrijk om ook bij jonge kinderen aandacht te hebben voor bescherming tegen pneumokokken.
Vaccinatie tegen pneumokokken bij kinderen
De Hoge Gezondheidsraad beveelt vaccinatie tegen pneumokokken aan voor alle baby’s vanaf de leeftijd van 2 maanden9. In België maakt deze vaccinatie deel uit van het officiële vaccinatieschema voor kinderen.
Meer informatie over vaccinatie bij kinderen
Twijfelt u of u risico loopt?
Het is niet altijd gemakkelijk om te weten of u tot een risicogroep behoort.
Bent u 65 jaar of ouder, hebt u een chronische aandoening, is uw afweersysteem verzwakt of twijfelt u gewoon? Uw huisarts bekijkt samen met u of u een verhoogd risico op pneumokokkenziekten loopt en hoe u zich het best kunt beschermen.
Hier vindt u nuttige informatie en vragen die u kunnen helpen om uw afspraak goed voor te bereiden.
Hoe kunt u het risico verkleinen?
Goede hygiëne kan helpen om de verspreiding van pneumokokken te beperken. ook vaccinatie kan voor sommige mensen een belangrijke manier zijn om zich te beschermen. Of vaccinatie voor u aangewezen is, hangt onder meer af van uw leeftijd, gezondheid en de officiële aanbevelingen.
Uw arts kan samen met u bekijken welke maatregelen voor u geschikt zijn.
Wat zeggen de officiële
aanbevelingen?
De officiële aanbevelingen voor vaccinatie tegen
pneumokokken geven aan voor welke groepen
vaccinatie wordt aanbevolen. Deze aanbevelingen
kunnen in de loop der tijd veranderen. Uw arts kan ze samen met u bekijken en uitleggen wat ze voor uw persoonlijke situatie betekenen.
1. https://www.gezondheidenwetenschap.be/richtlijnen/preventie-van-ernstige-pneumokokkeninfecties . Last access: 09/2026.
2. https://www.cdc.gov/pneumococcal/index.html . Last access: 09/2026.
3. Centre Fédéral d’expertise des soins de santé. Quelle vaccination contre le pneumocoque chez les personnes âgées? KCE; 2016. Rapport 274Bs. Last access: 09/2026.
4. Conseil Supérieur de la Santé. Vaccination anti pneumococcique (adultes). Bruxelles: CSS; 2025. Avis n° 9842. Last access: 09/2026.
5. National Reference Centre for invasive Streptococcus pneumoniae (UZ Leuven). Report National Reference Centre invasive Streptococcus pneumoniae 2025. Version 2. 27 April 2026. Last access: 09/2026.
6. Grant LR, Meche A, McGrath L, Miles A, Alfred T, Yan Q, Chilson E. Risk of Pneumococcal Disease in US Adults by Age and Risk Profile. Open Forum Infect Dis. 2023;10(5):ofad192. doi:10.1093/ofid/ofad192. Last access: 09/2026.
7. https://www.laatjevaccineren.be. Last access: 09/2026.
8. https://www.vaccination-info.be/maladie/meningites-pneumonies-et-septicemies-a-pneumocoque. Last access: 09/2026.
9. Conseil Supérieur de la Santé (CSS). Vaccination anti-pneumococcique pour les enfants (révision 2025). Avis n°9836. Bruxelles, Belgique : Conseil Supérieur de la Santé ; publié le 24 avril 2025. Disponible sur : Conseil Supérieur de la Santé – Avis 9836. Consulté le 23 septembre 2026.
* Vergeleken met volwassenen zonder deze chronische aandoening.
Waarom wachten om er met uw arts over te praten?
Bent u 65 jaar of ouder, heeft u bepaalde risicofactoren of hebt u gewoon vragen over de preventie van pneumokokkenziekte? Dan is dit een goed moment om uw vragen aan uw arts te stellen en samen te bekijken wat in uw situatie belangrijk is.